در ادامه حملات مشترک ایالات متحده و اسرائیل علیه مواضع جمهوری اسلامی، گزارش‌های منتشرشده حاکی از «انفجارهای سنگین» و پیاپی در بامداد سه‌شنبه ۱۱ فروردین در اصفهان است.

پس از آنکه ویدیوهایی مرتبط با این انفجارها در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد، گزارش‌های رسانه‌ای نیز این حملات را تایید و به جزئياتی درباره آن‌ها اشاره کردند.

تصاویر این بمباران را که انفجاری قارچی‌شکل را نشان می‌دهد، دونالد ترامپ نیز بازنشر کرده است. به باور برخی تحلیلگران، انفجارهای متوالی و ستون‌های غلیظ دود نشان می‌دهد که انفجارهای ثانویه احتمالا به دلیل منفجر شدن مهمات ذخیره‌شده در محل ایجاد شده‌اند.

ویدیویی که سی‌ان‌ان آن را مکان‌یابی کرد، نیز مجموعه‌ای از انفجارهای بزرگ در اصفهان را نشان می‌دهد. در پیش‌زمینه این تصاویر، مناره‌های مصلای بزرگ شهر دیده می‌شود. 

شبکه کان اسرائیل هم رسانه دیگری بود که خبر داد ارتش آمریکا بامداد سه‌شنبه با بمب‌های سنگر‌شکن مجتمع زیرزمینی ذخیره موشک‌های بالیستیک در اصفهان را هدف قرار داد.

وال استریت ژورنال هم در گزارشی در این زمینه نوشت که در ساعات اولیه بامداد سه‌شنبه، آمریکا انبار بزرگ مهمات در اصفهان را با بمب‌های نفوذگر سنگرشکن دو هزار پوندی (حدود ۹۰۷ کیلوگرم) هدف قرار داد. بمب‌های سنگرشکن معمولا برای نفوذ به اهداف تقویت‌شده زیر خاک و در عمق زمین استفاده می‌شوند.

پیش از این، تصویر ماهواره‌ای که درست پیش از جنگ ۱۲ روزه میان رژیم ایران و اسرائیل ثبت شد، نشان می‌داد جمهوری اسلامی احتمالا یک محموله اورانیوم با غنای بالا را به تاسیسات هسته‌ای خود در اصفهان منتقل کرده است. در این تصویر که ماهواره پلئیاد نئو متعلق به ایرباس دیفنس ۹ ژوئن ۲۰۲۵ ثبت کرد، یک کامیون حامل ۱۸ کانتینر آبی‌رنگ دیده می‌شود که به تونلی در مرکز تکنولوژی هسته‌ای اصفهان وارد می‌شوند.

فرانسوا دیاز‌ــ‌مورین، تحلیلگر نشریه بولتن دانشمندان اتمی، در این زمینه توضیح داد که این کامیون‌ احتمالا حامل ۱۸ کانتینر حاوی حداکثر ۵۳۴ کیلوگرم اورانیوم با غنای تا ۶۰ درصد بود؛ سطحی از غنی‌سازی که تا رسیدن به غنای تسلیحاتی ۹۰ درصد، تنها یک گام فنی کوتاه فاصله دارد.

او در تحلیل خود نوشت: «محاسبات نشان می‌دهد که تهران ممکن است کل ذخایر اورانیوم با غنای بالای خود را از طریق کامیونی که در تصویر ماهواره‌ای دیده می‌شود، به اصفهان منتقل کرده باشد.»

موسسه علوم و امنیت بین‌المللی در واشنگتن نیز اعلام کرد که این وسیله نقلیه احتمالا در حال انتقال اورانیوم با غنای بالا بود. این تصاویر را نخستین بار روزنامه فرانسوی لوموند منتشر کرد.

مقام‌ها و رسانه‌های حکومتی هنوز درباره خسارت‌های وارد‌شده به تاسیسات اصفهان گزارشی منتشر نکرده‌اند و مشخص نیست که آیا ذخایر اورانیوم هدف گرفته شده‌اند یا خیر. با این حال، برخی کارشناسان معتقدند که این حملات می‌تواند مقدمه‌ای برای ورود نیروهای زمینی ایالات متحده و تصرف ذخایر اورانیوم غنی‌شده باقی‌مانده باشد تا هدف آمریکا و اسرائیل برای دسترسی پیدا نکردن جمهوری اسلامی به سلاح هسته‌ای، محقق شود.

ترامپ بارها گفته که ممکن است نیروهای آمریکایی برای در اختیار گرفتن تاسیسات هسته‌ای ایران و تنگه هرمز به منطقه اعزام شوند. بنا بر اعلام کاخ سفید، به ترامپ «حداکثر گزینه‌های ممکن» برای تصمیم‌گیری درباره ایران ارائه شده، هرچند مارکو روبیو، وزیر خارجه، تاکید کرده است که آمریکا بدون استفاده از نیروهای زمینی هم می‌تواند به اهدافش دست یابد.

بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، هم در گفتگویی تازه با شبکه نیوزمکس، اعلام کرد که ماموریت مشترک آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی «از نیمه عبور کرده» و تمرکز کنونی بر «ذخایر اورانیوم غنی‌شده» ایران است.

نتانیاهو در مصاحبه‌ای با کریس رادی، مدیرعامل نیوزمکس، از این کارزار نظامی مشترک یک ارزیابی ارائه داد و گفت که در تضعیف توانمندی‌های رژیم ایران پیشرفت‌های قابل‌توجهی حاصل شده است.

به گفته نخست‌وزیر اسرائیل، نیروهای آمریکا و اسرائیل تاکنون بخش‌های کلیدی توان جنگی رژیم ایران را از جمله سامانه‌های موشکی، کارخانه‌های تسلیحاتی و افراد مرتبط با برنامه هسته‌ای هدف قرار داده‌اند. او افزود: «ما توان موشکی آن‌ها را تضعیف کردیم، کارخانه‌هایشان را نابود کردیم و دانشمندان هسته‌ای کلیدی را از میان برداشتیم»

نتانیاهو در ادامه، با تاکید بر اینکه این اقدام‌ها برنامه‌های تهران را «به‌ میزان قابل‌توجهی عقب انداخت»، افزود که این کارزار صرفا برای تضعیف رژیم ایران در حال حاضر نیست، بلکه برای جلوگیری از یک تهدید بسیار خطرناک‌تر در آینده انجام می‌شود.

او گفت مرحله کنونی عملیات بر تامین یا خارج کردن اورانیوم غنی‌شده ایران متمرکز است؛ اقدامی کلیدی که می‌تواند توانایی این کشور را برای ساخت سلاح هسته‌ای برای همیشه از بین ببرد. نخست‌وزیر اسرائیل افزود: «تمرکز ما بر ذخایر اورانیوم غنی‌شده جمهوری اسلامی است» و اشاره کرد که دونالد ترامپ خواستار خارج کردن این مواد از ایران و احتمالا تحویل آن به نهادهای بین‌المللی ست.

نتانیاهو در عین حال که از ارائه جدول زمانی مشخص برای پایان درگیری خودداری کرد، از تداوم برتری به نفع ائتلاف آمریکا و اسرائیل سخن گفت.

کاربرد بمب‌های سنگرشکن در حملات آمریکا

بمب‌های سنگرشکن برای نفوذ به ساختارهای سخت مانند پناهگاه‌های نظامی یا تاسیسات زیرزمینی طراحی شده‌اند. این بمب‌های حاوی مواد منفجره قدرتمند معمولا در جنگ‌ها برای هدف قرار دادن مخفی‌گاه‌های دشمن که با بتن یا فولاد ضخیم محافظت شده‌اند، استفاده می‌شوند.

بمب‌های سنگرشکن برای شکستن لایه‌های حفاظتی قبل از انفجار به کمک ترکیبی از سرعت و وزن بالا عمل می‌کنند و می‌توانند از هواپیما رها یا با سیستم‌های زمینی شلیک شوند.

بمب‌های سنگرشکن معمولا بدنه‌ای سنگین و تقویت‌شده‌ دارند که به آن‌ها کمک می‌کند در برابر ضربه ناشی از برخورد با هدف سخت مقاومت کنند. این بمب‌ها هنگامی که از یک هواپیما رها می‌شوند، سرعت و شتاب می‌گیرند که به نفوذ به لایه‌های بتن یا فولاد کمک می‌کند. درواقع ترکیب وزن، سرعت و فناوری پیشرفته بمب‌های نفوذی را برای عملیات نظامی موثر می‌کند.

بر خلاف موشک‌هایی که افقی یا بدون هدایت عمودی پرواز می‌کنند، بمب‌های سنگرشکن به محض برخورد با زمین، مستقیما با دماغه خود به سطح زمین می‌خورند و پس از آن، قسمت نهایی می‌آید. برای این هدف، سازوکاری تاخیری موردنیاز است تا بمب قبل از رسیدن به هدف، روی زمین منفجر نشود. این کار با استفاده از فیوز تاخیری یا فیوز هوشمند انجام می‌شود.

بمب‌های سنگرشکن انواع متفاوتی دارند. برخی از آ‌ن‌ها می‌توانند حتی پس از رها شدن از ارتفاع بیش از ۶۰۰ متری، به عمق ۳۰ متری زمین و شش متری بتن جامد نفوذ کنند. برای سنگین‌تر کردن این بمب‌ها به مرور زمان، راه‌های پیشرفته‌تری پیدا شد تا پس از برخورد با هدف، انرژی جنبشی بیشتری به آن‌ها بدهد و نفوذ بیشتر را ممکن کند. علاوه بر این‌، در بسیاری از آن‌ها تقویت‌کننده‌های موشکی نصب می‌شد تا پس از شلیک از هواپیماهای بمب‌افکن، سرعت بیشتری داشته باشند.

از جمله قدرتمندترین سلاح‌ها در این دسته، یک بمب سه هزار پوندی است که بویینگ ساخته و قادر به نفوذ در لایه‌های بتن و سنگ، قبل از انفجار، است. در حالی که گزارش شده از انواع کوچک‌تر آن یعنی بمب دو هزار پوندی در حمله به اصفهان استفاده شد، هدف همچنان همان است: تخریب زیرساخت‌های عمیقا مدفون که سلاح‌های متعارف به‌راحتی نمی‌توانند به آن‌ها برسند.

پیش‌تر در تیر ۱۴۰۴ هم در جریان عملیات نظامی آمریکا موسوم به «چکش نیمه‌شب»، سه مجموعه از تاسیسات هسته‌ای در ایران از جمله تاسیسات اتمی فردو، تاسیسات اتمی نطنز و تاسیسات اتمی اصفهان با ۱۴ بمب سنگرشکن جی‌بی‌یو‌ــ‌۵۷ای/بی‌ماپ که بمب‌افکن‌های رادارگریز نورتروپ بی‌ــ۲ اسپریت انداختند، هدف قرار گرفتند.

در آن زمان، دونالد ترامپ خبر حملات را از طریق شبکه اجتماعی تروث سوشال اعلام و آن را «حمله‌ای بسیار موفق» توصیف کرد و گفت که ارزیابی خسارات ناشی از بمباران همچنان ادامه دارد. عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، نیز تایید کرد که در این عملیات، سایت‌های هسته‌ای متحمل «خسارات شدیدی» شدند، اما وضعیت ذخایر اورانیوم غنی‌شده ایران همچنان در ابهام باقی ماند.